Zdjęcie pochodzi z publikacji “12 sposobów na zdrowie. Europejski Kodeks Walki z Rakiem”.

Wdychanie dymu tytoniowego, który jest mieszaniną kilku tysięcy toksycznych substancji, powoduje wiele śmiertelnych chorób. Powoduje też wcześniejszą śmierć. U osób palących dodatkowe narażenie na dym tytoniowy tzw. z drugiej ręki jeszcze bardziej zwiększa ryzyko zachorowania na raka. Według badań ponad 14 milionów Polaków jest narażonych na bierne wdychanie dymu tytoniowego w domu, a ponad 4 miliony w miejscu pracy (pomimo zakazu palenia).

Co to jest wymuszone bierne palenie?

Bierne palenie to wdychanie dymu tytoniowego tzw. z drugiej ręki, czyli dymu z papierosa palonego przez inną osobę i wydychanego przez nią dymu. Może to być również dym z tlącego się papierosa.

Czy bierne palenie jest szkodliwe?

Tak. Dym tytoniowy zawiera kilka tysięcy związków chemicznych, z których kilkadziesiąt jest rakotwórczych. Jeśli jest wdychany do płuc z papierosa bądź z powietrza, zwiększa wielokrotnie ryzyko zachorowania na nowotwory. Jest też przyczyną występowania wielu innych chorób, takich jak choroby układu krążenia (zawały, udary, choroba wieńcowa serca) i choroby układu oddechowego (np. przewlekła obturacyjna choroba płuc). Bierne palenie jest również przyczyną zaostrzenia chorób już istniejących, takich jak na przykład astma. Narażenie dziecka na bierne palenie zarówno w okresie życia płodowego, jak i okresie dzieciństwa, ma wiele poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dzieci narażone na bierne palenie w czasie ciąży rodzą się z mniejszą masą urodzeniową, co zwiększa ryzyko ich gorszego rozwoju. Dzieci narażone na wdychanie dymu tytoniowego już po urodzeniu doświadczają częstszych infekcji układu oddechowego, ucha środkowego, częściej zapadają na astmę. Bierne palenie jest też udowodnioną przyczyną nagłej śmierci łóżeczkowej. Ponadto dzieci narażone na bierne palenie częściej będą w przyszłości palaczami.

Czy istnieje prawo chroniące przed biernym paleniem?

Tak. W 2010 r. w Polsce została wprowadzona nowelizacja Ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu oraz wyrobów tytoniowych. Zapisy, które tam wprowadzono, zakazują palenia w miejscach publicznych oraz w zakładach pracy. Jednak do nas samych należy wprowadzenie tych zasad w domu czy w naszym samochodzie.

Co to znaczy dom wolny od dymu tytoniowego?

To miejsce, w którym nikt w żadnych okolicznościach nie może palić tytoniu. Dotyczy to również balkonu, palenia w oknie czy wychodzenia przed drzwi wyjściowe. Jedynie takie rozwiązanie może uchronić dzieci i młodzież przed skutkami biernego palenia w domu. Oprócz oczywistej zalety domu i miejsca pracy wolnego od tytoniu, czyli zmniejszenia narażenia na działanie setek szkodliwych substancji, istnieją również korzyści pośrednie, takie jak mniejsze ryzyko rozpoczęcia palenia przez dzieci (dzieci obserwujące palących rodziców częściej w przyszłości będą palaczami), zmniejszenie liczby wypalanych papierosów przez osoby palące, podjęcie decyzji o całkowitym zaprzestaniu palenia. Warto rozszerzać strefy wolne od dymu tytoniowego. W niektórych krajach europejskich wprowadzono na przykład zakaz palenia tytoniu w samochodach.

Materiał pochodzi z publikacji „12 sposobów na zdrowie – Europejski Kodeks Walki z Rakiem” – opracowanej przez zespół naukowy Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.