Zdjęcie pochodzi z publikacji “12 sposobów na zdrowie. Europejski Kodeks Walki z Rakiem”.

Chroń się przed działaniem substancji rakotwórczych w miejscu pracy. Postępuj zgodnie z zaleceniami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zdarza się, że w środowisku pracy jesteśmy narażeni na działanie substancji rakotwórczych. Choroba nowotworowa może rozwinąć się w okresie od kilku do nawet kilkudziesięciu lat od momentu pierwszego kontaktu z czynnikiem rakotwórczym. Dlatego bardzo istotną kwestią jest przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (przepisów BHP), chroniących nas przed działaniem groźnych dla zdrowia substancji.

Jakie nowotwory mogą być związane z narażeniem w pracy?

Brak ochrony przed szkodliwymi substancjami chemicznymi obecnymi w miejscu pracy może przyczyniać się do wystąpienia wielu rodzajów nowotworów. Narażenie na takie pierwiastki, jak chrom, nikiel czy arsen, zwiększa ryzyko wystąpienia raka płuca. Podobne działanie wykazuje azbest. U osób, które miały styczność z produktami ropopochodnymi i arsenem może rozwinąć się nowotwór skóry. Z kolei chlorek winylu wykazuje działanie rakotwórcze względem wątroby, benzen natomiast może przyczyniać się do zachorowania na białaczkę. Należy podkreślić, że ryzyko rozwinięcia się choroby nowotworowej znacząco wzrasta u osób palących papierosy (np. zachorowanie na raka płuca jest dużo bardziej prawdopodobne u osób narażonych na działanie azbestu i jednocześnie palących tytoń).

Czy istnieje bezpieczny okres narażenia na substancje szkodliwe?

Nie. Nie ma bezpiecznego okresu narażenia na substancje rakotwórcze. W wypadku narażenia na ich działanie należy podejmować kroki ograniczające ich kontakt z organizmem w możliwie największym stopniu. Niestety, w niektórych sytuacjach stuprocentowa ochrona nie jest możliwa, np. przy zanieczyszczeniu powietrza trudno jest wyeliminować z jego składu wszystkie szkodliwe związki. W takich sytuacjach zwróć szczególną uwagę na ograniczenie narażenia na inne czynniki rakotwórcze, takie jak palenie tytoniu, alkohol czy promieniowanie ultrafioletowe.

Czy istnieją przepisy dotyczące czynników rakotwórczych w środowisku pracy?

Na poziomie krajowym i europejskim zostały wprowadzone przepisy mające za zadanie ochronę zdrowia pracowników przed działaniem szkodliwych substancji. Zobowiązują one pracodawcę m.in. do informowania pracowników o ryzyku związanym z obecnością konkretnych czynników rakotwórczych w pracy oraz przeprowadzania okresowych szkoleń w tym zakresie. Dodatkowo wprowadzenie odpowiednich regulacji zagwarantowało obniżenie poziomu niektórych toksycznych związków w środowisku. Jednym z bardziej znanych przykładów ograniczenia obecności rakotwórczych związków w środowisku pracy, ale także w życiu codziennym, jest wprowadzenie ustawowego zakazu stosowania wyrobów zawierających azbest.

W JAKI SPOSÓB MOGĘ CHRONIĆ SIEBIE I RODZINĘ?

W pracy spędzamy większą część naszego dnia, dlatego warto jest uczynić to miejsce środowiskiem jak najbardziej przyjaznym dla naszego zdrowia. Promuj w pracy zdrowy styl życia – aktywność fizyczną, zdrową dietę oraz rezygnację z używek. W domu możesz ograniczyć narażenie na czynniki rakotwórcze u siebie i Twojej rodziny poprzez przestrzeganie poniższych zasad:

  • Zadbaj, aby Twój dom był wolny od dymu tytoniowego. Papierosy zawierają w swoim składzie ok. 70 substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym;
  • Używaj domowych środków chemicznych zgodnie z instrukcją ich stosowania i w pomieszczeniach, w których zapewniona jest odpowiednia wentylacja lub na zewnątrz;
  • Zbędne lub przeterminowane artykuły chemii gospodarczej usuwaj zgodnie z zaleceniami producentów. Niepotrzebne i przeterminowane leki należy zwrócić do dowolnej apteki.
  • Zadbaj o środowisko, w szczególności:
  • O ile to możliwe zrezygnuj z podróży samochodem, a poruszaj się pieszo, rowerem lub komunikacją miejską;
  • Zmniejsz ilość odpadów produkowanych w domu;
  • Staraj się wybierać energooszczędne sprzęty AGD.

Materiał pochodzi z publikacji „12 sposobów na zdrowie – Europejski Kodeks Walki z Rakiem” – opracowanej przez zespół naukowy Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.