W 2018 r. ruszył projekt pn. Profilaktyka raka jelita grubego szansą na wydłużenie aktywności zawodowej mieszkańców woj. pomorskiego wraz z promującą go kampanią „Rzeczywistość zaskakuje. Nie daj się zaskoczyć – zrób kolonoskopię”.

Projekt daje możliwość skorzystanie z darmowych badań profilaktycznych mieszkańcom naszego województwa. W miesiącach od marca do maja, ze względu na aktualną sytuacją w kraju i pandemię koronawirusa, zaplanowane badania zostały zawieszone. Aktualnie trwa opracowywanie procedur pozwalających na wznowienie wykonywania badań. W czerwcu mieszkańcy województwa pomorskiego powinni mieć możliwość skorzystania z profilaktycznej kolonoskopii.

– Czas pandemii jest stresujący dla nas wszystkich, jednak musimy pamiętać, że oprócz wirusa ogromnym zagrożeniem dla naszego zdrowia są również inne choroby. Dlatego edukacja przeciwnowotworowa i profilaktyczne badania są potrzebne, nawet w tak niespokojnym czasie jak dziś. Jesteśmy w trakcie opracowywania procedur, dzięki którym badanie będzie bezpiecznie zarówno dla pacjenta, jak i personelu medycznego  wyjaśnia Małgorzata Kondek, koordynator projektu.

Rak jelita grubego jest nadal drugim najczęstszym nowotworem złośliwym w Polsce. Każdego roku rozpoznaje się ponad 14 tys. nowych zachorowań. Poddając się badaniu – kolonoskopii  – odpowiednio wcześnie i usuwając zmiany przednowotworowe, można zapobiec rozwojowi choroby, która we wczesnym stadium zwykle nie daje żadnych objawów. Badania zmniejszają ryzyko zachorowania na raka jelita grubego nawet o 60-90%.

Od 2000 r. w Polsce realizowany jest program badań przesiewowych raka jelita grubego, w którym udział wzięło już ponad 101 tys. osób. Liczba Polaków wykonujących badania z roku na rok się większa, jednak nadal jest ich 3-krotnie mniej niż np. w Belgii lub Szwecji. Tam aż 60% obywateli wykonuje profilaktyczną kolonoskopię. Według konsultanta krajowego w dziedzinie gastroenterologii prof. Jarosława Reguły, badania przesiewowe z użyciem kolonoskopu uchroniły przed rakiem jelita grubego około 10 tys. Polaków.

Wzrost liczby wykonywanych badań kolonoskopowych na terenie województwa pomorskiego to zasługa przeprowadzanej od początku 2018 roku kampanii „Rzeczywistość zaskakuje. Nie daj się zaskoczyć – zrób kolonoskopię” w ramach finansowania ze środków UE. Kampania skierowana jest do mieszkańców woj. pomorskiego, ze szczególnym uwzględnieniem regionów o najniższym poziomie zgłaszalności na profilaktyczne badania kolonoskopowe. Te regiony to tzw. „białe plamy” i należą do nich: powiat sztumski, bytowski, chojnicki, człuchowski, kościerski, starogardzki oraz kwidzyński.

– Jednym z celów kampanii jest zachęcenie mieszkańców województwa pomorskiego do udziału w darmowych badaniach profilaktycznych – mówi Małgorzata Kondek – Po dwóch latach działań efekty są już widoczne Jednocześnie wiemy, że mamy jeszcze sporo do zrobienia. Niestety zgłaszalność na badania kolonoskopowe wciąż jest za niska. Częstym powodem jest strach przed bólem, a także – co zadziwiające – lęk przed wykryciem raka. Kolejną barierą do pokonania jest wstyd oraz odpowiednie przygotowanie się do badania.
Głównym motywem kampanii są rysunki satyryczne, które w humorystyczny sposób uświadamiają mieszkańców województwa pomorskiego o potrzebie wykonania badań profilaktycznych. Ich autorką jest trójmiejska rysowniczka Agnieszka Szczepaniak, pracująca pod pseudonimem PaplaLala.  Z wybranych ilustracji powstała wyjątkowa wystawa, która miała wystartować już w marcu tego roku, jednak ze względu na pandemię koronawirusa konieczne było jej przesuniecie. Po raz pierwszy będzie można ją zobaczyć 4 czerwca w Bytowie – przy Placu Garncarskim.
W kolejnych miesiącach wernisaż pojawi się również w innych miastach województwa pomorskiego m.in. Starogardzie Gdańskim, Kościerzynie czy Gdańsku. Na wystawie zostaną zaprezentowane również ilustracje wykonane na potrzeby innego projektu profilaktycznego realizowanego przez Copernicus PL Sp. z o.o. – profilaktyki raka szyjki macicy i konieczności wykonywania badań cytologicznych.

Jak przebiega badanie?

Kolonoskopia wykonywana jest w pozycji leżącej przy użyciu giętkiego endoskopu (kolonoskopu), który zawiera światłowód i kamerkę. Wprowadzany jest do oczyszczonego jelita grubego, co umożliwia lekarzowi wykonującemu badanie dokładne obejrzenie wnętrza jelita pacjenta w dużym powiększeniu. Jeśli podczas badania wykryte zostaną polipy, lekarz ma możliwość bezbolesnego ich usunięcia. Jeżeli z powodów medycznych nie będzie można usunąć polipów podczas badania, pacjent zostanie skierowany do dalszej diagnostyki lub ich usunięcia w warunkach szpitalnych. Dla większości osób badanie jest bezbolesne i bezpośrednio po nim można wrócić do codziennych obowiązków. Kolonoskopię można również wykonać w znieczuleniu ogólnym, po spełnieniu odpowiednich kryteriów.  Badanie trwa około 15-30 minut.

Do kogo skierowany jest projekt?

Projekt skierowany jest do aktywnych zawodowo kobiet i mężczyzn, mieszkańców woj. pomorskiego:

  • w wieku 50-65 lat, którzy nie mają objawów raka jelita grubego
  • w wieku 40-65 lat bez objawów raka jelita grubego, które miały w rodzinie krewnego pierwszego stopnia (rodzice, rodzeństwo, dzieci) z rakiem jelita grubego
  • osób w wieku 20-65 lat, pochodzących z rodziny z zespołami genetycznymi,

które nie miały badania (kolonoskopii) w ciągu ostatnich 10 lat.


Na badanie można umówić się przez Formularz zgłoszeniowy na stronie www projektu:  https://kolonoskopia.copernicus.gda.pl/umow-badanie/  lub zadzwonić na infolinię pod numer 58 727 01 30.

Do 31.02.2020 r. z badania skorzystało 3757 osób z województwa pomorskiego.

Lista ośrodków w województwie pomorskim wykonujących profilaktyczną kolonoskopię w ramach projektu :

COPERNICUS PL Sp. z o.o. im. M. Kopernika

Nowe Ogrody 1-6, 80-803 Gdańsk tel. (58) 764 05 25

COPERNICUS PL Sp. z o.o. św. Wojciecha Jana Pawła II 50, 80-462 Gdańsk tel. (58) 768 43 83

Szpital Specjalistyczny w Kościerzynie Piechowskiego 36, 83-400 Kościerzyna tel. 887 780 281

Medpharma Zakład Opieki Zdrowotnej S.A. Jana Pawła II 5, 83-200 Starogard Gdański tel. (58) 56 240 18

Medical Medycyna Sp. z o.o.
Wojska Polskiego 5A, 83-110 Tczew
tel. 600 430 493

Głównym realizatorem projektu jest COPERNICUS PL Sp. z o.o. – jeden z największych pomorskich samorządowych podmiotów leczniczych. Projekt współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020.

Pomysłodawcą i realizatorem kampanii „Rzeczywistość zaskakuje. Nie daj się zaskoczyć – zrób kolonoskopię” jest Strategia 360 – trójmiejska agencja z ponad 20-letnim doświadczeniem w branży marketingowej. Z różnymi formami promocji można zapoznać się na stronie www.kolonoskopia-pomorze.pl oraz na Fanpage Kolonoskopia-pomorze. Dostępne są również materiały na stronie partnera projektu Fundacji Onkorejs – Wybieram życie, wraz z którą co roku organizowany  jest Marsz Białymi Plamami dostępu do diagnostyki raka jelita grubego.

Projekt wraz z kampanią zakończy się 31.12.2020 r. Mamy nadzieję, że kreowanie postaw prozdrowotnych i zachęcanie do dbania o siebie i swoich bliskich trwale zmieni nastawienie mieszkańców naszego województwa do badań profilaktycznych – nie tylko kolonoskopowych i zostaną one wprowadzone do kalendarza jako niezbędne.