Zaburzenia pamięci i otępienie

Zaburzenia pamięci i otępienie – co powinno niepokoić?

Zaburzenia pamięci to jedne z najczęstszych objawów chorób neurodegeneracyjnych i naczyniowych, które prowadzą do otępienia (demencji).

Najczęściej występujące postacie otępienia:

  • Choroba Alzheimera – najczęstsza przyczyna otępienia, przebiega z powolnym zanikiem pamięci świeżej, trudnościami w orientacji, planowaniu i płynności mowy.
  • Otępienie z ciałami Lewy’ego i choroba Parkinsona z otępieniem – objawy to wahania funkcji poznawczych, omamy, zaburzenia uwagi, spowolnienie ruchowe.
  • Otępienie czołowo-skroniowe – zmiany osobowości, impulsywność, brak empatii, trudności językowe przy zachowanej pamięci początkowo.
  • Otępienie naczyniopochodne – spowodowane uszkodzeniem naczyń mózgowych, rozwija się po udarach, w nadciśnieniu, cukrzycy czy chorobach nerek.

Zaburzenia pamięci to trudności w zapamiętywaniu nowych informacji, przypominaniu sobie wydarzeń, imion, rozmów czy wykonywaniu złożonych zadań. Choć mogą być naturalne z wiekiem, czasami są objawem poważnej choroby.

Objawy, które powinny wzbudzić czujność:

  • zapominanie niedawnych wydarzeń lub pytań (powtarzanie się)
  • trudności w znalezieniu słów, rozkojarzenie, gubienie wątku
  • dezorientacja w znanym otoczeniu lub czasie
  • zapominanie lokalizacji przedmiotów, częste szukanie rzeczy
  • zmiana osobowości, drażliwość, obojętność emocjonalna
  • trudności w organizacji codziennych czynności, zaniedbywanie higieny
  • postawa podejrzliwa, urojenia, wahania nastroju

Takie objawy wymagają specjalistycznej diagnostyki, ponieważ mogą być pierwszym sygnałem otępienia. Wczesna diagnoza daje szansę na:

  • spowolnienie postępu choroby (np. w chorobie Alzheimera)
  • leczenie przyczynowe (np. przy otępieniu naczyniopochodnym)
  • rozpoznanie stanów odwracalnych (np. depresja, bezsenność, niedobory witamin)

Pierwszym krokiem powinna być ocena psychologiczna, obejmująca testy pamięci, uwagi, funkcji językowych i wykonawczych. Psycholog może rozróżnić, czy przyczyną objawów są zmiany neurodegeneracyjne, emocjonalne czy metaboliczne.

Choroby przewlekłe a funkcje poznawcze

Otępienie i zaburzenia poznawcze często współistnieją z:

  • nadciśnieniem tętniczym,
  • cukrzycą typu 2,
  • przewlekłą chorobą nerek,
  • uzależnieniami (alkohol, leki, inne substancje).

Te choroby zwiększają ryzyko uszkodzeń naczyń mózgowych, prowadząc do pogorszenia pamięci i koncentracji.

Programy dla seniorów

Pamiętaj:

  1. Nie każdy problem z pamięcią to choroba Alzheimera – ale każdy wymaga uwagi i diagnozy.
  2. Diagnoza w rękach specjalisty to szansa na leczenie i zachowanie niezależności.
  3. Zadbaj o siebie lub bliską osobę – pamięć to klucz do jakości życia.

Organizacje działające na rzecz osób z chorobą otępienną i Alzheimera

  • Fundacja Zdrowiej
    Adres: ul. Kołobrzeska 23F/6, Gdańsk
    tel.: 502 056 755
    e-mail: biuro@fundacjazdrowiej.pl
    Zadanie: Poprawa sprawności fizycznej i wsparcie psychologiczne osób z chorobą Alzheimera. Fundacja zapewnia wizyty u lekarzy specjalistów, zajęcia z fizjoterapeutą i psychologiem.
  • Caritas Archidiecezji Gdańskiej – Centrum Pomocowe im. Św. Ojca Pio w Gdyni
    Adres: ul. Jęczmienna 8, Gdynia
    tel.: 58 667 81 83
    e-mail: centrum.o.pio@caritas.pl
    Zadanie: „Warto Być” – zajęcia dla osób z chorobą otępienną prowadzone przez fizjoterapeutów, psychologów i terapeutów zajęciowych, a także organizacja wyjść integracyjnych.